Kunst aan de Keukentafel

Wat is Kunst aan de Keukentafel?
Kunst aan de Keukentafel is een kunstactiviteit thuis bij 55+ers. Tijdens een kennismakingsgesprek met een medewerker of een vrijwilliger van Lang Leve Kunst en Naoberschap van de Gruitpoort, wordt een plan gemaakt op basis van de wensen en interesses van desbetreffende persoon op kunstgebied. Bij dit plan wordt een kunstenaar gezocht, die vervolgens drie keer samen met de deelnemer aan de slag gaat, ook weer bij die deelnemer thuis.

Voor wie?
Kunst aan de Keukentafel is voor 55+ers. Zelfstandig wonende personen uit de gemeente Bronckhorst die kwetsbaar of eenzaam zijn of dreigen te worden, zijn de deelnemers die we zoeken. Andere mensen zijn betrokken als vrijwilliger. Professionele kunstenaars zorgen ervoor dat de activiteit “opgetild” wordt.
Gaandeweg hebben we ontdekt dat we grofweg twee doelgroepen treffen: 80+ers voor wie er fysiek beperkingen zijn. Die zeggen als laatste “over te zijn” van een familie of een vriendengroep. De mensen om hen heen met zelfde interesses zijn er niet meer. De mensen die noodgedwongen veel thuis zitten, al dan niet met hulp van wijkverpleging. Daarnaast de mensen in de leeftijd van 60 tot 80 jaar, die relatief gezond zijn, maar iets hebben meegemaakt waardoor het sociale netwerk flink afgekalfd is en voor wie het een opgave is daar zelf iets aan te doen. Ze hebben bijvoorbeeld jaren lang gezorgd voor een zieke partner of kampen zelf met een ziekte of handicap. Ze hebben een verlies meegemaakt en moeten daardoor weer een nieuwe structuur geven aan hun leven. Een deelneemster kampt bijvoorbeeld met straatvrees en een ander met een chronisch vermoeidheidssyndroom. Sommige mensen zijn onhandig in sociale situaties en hebben het daardoor moeilijk. Of hebben geen contact met kinderen en lijden daar vreselijk onder. En er zijn er ook die ogenschijnlijk een druk sociaal leven hebben, maar die aangeven zich toch alleen te voelen, omdat ze zich met niemand echt verbonden voelen of met niemand een diep gesprek kunnen voeren. Een mevrouw belde meerdere keren per week met de huisarts met vage klachten die van psychosociale aard waren en waarschijnlijk veroorzaakt werden door eenzaamheid.

Wat willen we bereiken?
In de beschikking over de toewijzing van de innovatiesubsidie van de gemeente Bronckhorst staat het als volgt verwoord: De uitvoering van uw project kan bijdragen aan de toenamen van participatie en zelfredzaamheid en het versterken van de eigen kracht van onze inwoners. […] De commissie denkt dat […] mogelijk verwezen kan worden naar groepsgewijze activiteiten.
Met Kunst aan de Keukentafel willen we bijdragen aan positieve gezondheid.

Ontstaan
Kunst aan de Keukentafel is losjes geïnspireerd op Kunst Op Recept uit Nieuwegein. In eerste instantie gebruikten we deze naam ook, maar vrij snel kozen we voor een naamsverandering en werd het (via Kunstuurtje) “Kunst aan de Keukentafel”. De intake noemden we een kennismakingsgesprek. We willen iets laagdrempeligs uitstralen en onderdeel daarvan is goed te letten op de taal die we gebruiken. Meedoen aan Kunst aan de Keukentafel is een feest en moet vooral niet overkomen als iets dat je nodig hebt.
Van Nieuwegein leerden we, dat het lastig is om van huisartsen te vragen Kunst op Recept voor te schrijven. We hebben daarom besloten eerst de professionals die bij mensen thuis komen, zoals wijkverpleegkundigen, vrijwilligers van clubs zoals de Zonnebloem en mensen van het sociaal team van de gemeente, te benaderen. In een later stadium komen eventueel huisartsen aan bod.

Onderzoek ZonMW naar Cultuur en Langdurige Zorg en Ondersteuning
Op verzoek van de fondsen RCOAK en Sluyterman van Loo werken de gemeente Bronckhorst en de Gruitpoort mee aan een onderzoek binnen Kunst aan de Keukentafel naar het effect van culturele interventies op langdurige zorg. Het onderzoek is in opdracht van ZonMW en loopt in 2019 en 2020.

Terugblik op eerste half jaar Kunst aan de Keukentafel
Wat gebeurt er als je een kunstenaar vraagt om drie keer samen met een 55+er aan de keukentafel met zijn kunstdiscipline aan de slag te gaan? Zijn er überhaupt 55+ers die daarvoor voelen? En durven kunstenaars dat aan, bij iemand thuis samen met deze persoon iets maken? Hoe bereik je deelnemers in Bronckhorst? Wie kennen de mensen die we zoeken? Hoe overtuig je ze ervan dat het leuk is en dat het iets kan brengen voor de toekomst, dat kunst iets doet voor de gezondheid? Wat zeg je wel en wat niet? Doe je op deze manier iets aan een van de grote problemen van deze tijd: eenzaamheid?
We zijn januari 2019 begonnen en hebben veel geleerd in het kader van Kunst aan de Keukentafel. Over de puzzels en de onverwachte cadeautjes. Over de lachsalvo’s en tranen van ontroering. Hoe we kwetsbare mensen bereikten, die niet uit zichzelf aan de slag gaan met een culturele activiteit en er ook niet om vragen. We wilden met hen in gesprek over datgene waar ze blij van worden. En we hoopten iets te doen voor al die ouderen die zich eenzaam voelen.


 

© Gruitpoort 2019 Design & concept: Frappant - Techniek & CMS: BeSite | Sitemap